Για τους Έλληνες, λοιπόν, σήμανε η ώρα… Ναι· σήμανε η ώρα, και για τους Αρκάδες· σήμανε η ώρα του πισωγυρίσματος στα πάτρια εδάφη… Σήμανε η ώρα της επιστροφής στη γενέτειρα…! Το θέλουμε ή δεν το θέλουμε, το επιθυμούμε ή όχι…, δε γίνεται αλλιώς… Η σωτηρία, πλέον, είναι η Τρίπολη, η Μεγαλόπολη, η Βυτίνα και η Δημητσάνα, το Άστρος και το Λεωνίδιο… και, μ’ άλλα λόγια, το χωριό, το κεφαλοχώρι, η κωμόπολη και η πρωτεύουσα της Αρκαδίας! Ναι· δεν παίρνει άλλο· ρυθμίστε τις δουλειές σας, κανονίστε τις υποχρεώσεις σας… και ματακωλώστε… Κι επειδή το 99% των Αρκάδων είναι στην Αττική, ε, λοιπόν, για εσάς τούς, εν Αττική, Αρκάδες, το λέμε… Σ’ εσάς, που, δεν έχετε δουλειά, σ’ εσάς, που, κινδυνεύετε να πάτε από κανά στιλέτο ως αδύναμοι συνταξιούχοι, σ’ εσάς, που, δε θέλετε να κουρνιάζετε με τις κότες ενώ είναι ακόμη μέρα, σ’ εσάς που δε φτάνει ο μισθός, σ’ εσάς που δεν έχετε μεροκάματο, σ’ εσάς που φοβόσασταν το κρύο της ορεινής Αρκαδίας, σ’ εσάς που ποθείτε να ζείτε μια ανέμελη ζωή, σ’ εσάς που λαχταράτε να φάτε μια μαγεριά βουνίσια χόρτα πεντακάθαρα, σ’ εσάς που θέλετε να πάρετε τους κάμπους και τις λαγκαδιές απ’ το πρωί και να γυρίσετε το βράδυ…

Και πρώτα πρώτα, ας βάλουμε τα πράγματα στη σειρά…

1. Σήμερα, από ένα χωριό –δε λέμε από μια πόλη ή κωμόπολη… γιατί αυτό εννοείται– ναι, από ένα χωριό, σήμερα, δε λείπει τίποτα… Φως, νερό, τηλέφωνο, θέρμανση, τηλεόραση, άσφαλτος, αυτοκίνητο, τρόφιμα… υπάρχουν… Το χωριό, από μια πόλη –έστω και αν αυτή λέγεται Αθήνα… θα το εξηγήσουμε πιο κάτω…- δεν έχει να ζηλέψει τίποτα! Δε θέλεις να μείνεις στο χωριό, ζήσε στην Τρίπολη, στη Μεγαλόπολη, στο Άστρος… και από το πρωί μέχρι το βράδυ εργάσου στο χωριό…, αυτοκίνητο έχεις, συγκοινωνία υπάρχει… Επιθυμείς και μια βόλτα στην Αθήνα, ένα 3ήμερο το 2μηνο; σπίτι έχεις· πήγαινε…

2. Τα Πτυχία, κάποτε, μετρούσαν… Σήμερα, σήμερα «βρόμισε» η κοινωνία από πτυχία…· πτυχία να φάνε κι οι κότες…· πτυχία χωρίς αξία, πλέον, αφού τα, κάποτε εκλεκτά επαγγέλματα… σήμερα τα πήρε ο διάολος…· γιατροί, δικηγόροι, μηχανικοί… λιμοκτονούν… Απατώνται και ταλαιπωρούνται… όσοι συνεχίζουν, να πιστεύουν, ότι, επειδή είναι κάτοχοι ενός πτυχίου… θα διορισθούν! Ίσως, στη Δεύτερη παρουσία…! Το Απολυτήριο Λυκείου, σήμερα, αντιστοιχεί με Απολυτήριο παλιού Δημοτικού Σχολείου! Το Πτυχίο Ανωτάτης Σχολής αντιστοιχεί με το απολυτήριο παλιού Γυμνασίου ενώ, τα δύο Πτυχία ισοδυναμούν με Απολυτήριο παλιού Σχολαρχείου!

3. Κατάλοιπα των Γονέων, της Μεταπολεμικής περιόδου, ήταν -και είναι- η πίεση που εξασκούν στα παιδιά τους… «πάρτε πτυχίο και μάθετε δυο τρεις ξένες γλώσσες»! Εννοείται, πως, ψήφιζαν θερμοπαρακαλώντας, τον Πολιτικό, να διορίσει, το παιδί, στο Δημόσιο ή σ’ έναν Οργανισμό! Και, ιδού το αποτέλεσμα… Ως και ο μπουμπούνας, της κυρα-Βασιλικής, κάθεται δέκα χρόνια στο Πανεπιστήμιο να πάρει Πτυχίο και βολοδέρνει να μάθει δυο τρεις γλώσσες… λες κι έχει δώσει ραντεβού στις Βρυξέλλες για Πρέσβης… και τον αναμένουν…!

4. Πότε θα παντρευτούν οι σημερινοί 25άρηδες, 30άρηδες και 35άρηδες; Δε μιλάμε για 40άρηδες και 45άρηδες… διότι, πλέον, αυτοί, πάνε για διπλό ρόλο… γονέα και παππού ή γιαγιάς… Με τι έσοδα, από εργασία, θα εξοικονομούν τα, προς το ζην, για τον εαυτό τους και την οικογένειά τους; Πότε θα κάνουν οικογένεια; Και, καλά, τώρα, είναι στην ηλικία των 30 ή 35 και ζούνε με τη σύνταξη των γονέων τους… Κορακοζώητοι, όμως, δεν είναι οι γονείς… Το 2020 ή 2030, θα πεθάνουν οι γονείς και τα παιδιά τους, θα ‘ναι 40 ετών ή 50 ετών… Τι μέλλει γενέσθαι γι’ αυτά;

5. Ας υποθέσουμε, ότι ένα ανθρώπινο σώμα κάθεται μέχρι τα 30, 35 ή 40… χωρίς δουλειά· και στα 40 του παρουσιάζεται εργασία…! Είναι δυνατόν να προσαρμοστεί και ν’ αποδώσει, αυτό το σώμα, στην εργασία, στην ηλικία των 40 όταν, όταν στα 60 –βία στα 65- πρέπει να σταματήσεις! Εμείς, στα 40, μετρούσαμε το λιγότερο 20-25 χρόνια δουλειάς!

6. Όλο αυτό το “αντιεργασιακό” καθεστώς…, η αναδουλειά, η στενοχώρια, η μη ύπαρξη οικογένειας στην ώρα της, η αδεκαρίλα… όλα, μα όλα, συν τω χρόνω, δημιουργούν ψυχολογικά προβλήματα…· ή δεν είναι έτσι;

7. Δεν είναι ντροπή, αγαπητοί Συμπατριώτες, να γυρίσει, κανείς, από το Κλεινόν Άστυ, στη γενέτειρα, πλέον… Τουναντίον, επιβάλλεται…· επιβάλλεται για να ζήσει και να εργαστεί σαν άνθρωπος, να κάνει οικογένεια… «Μα, έχει Πτυχίο Νομικής, η κόρη μου…» θα ‘πει η κυρα… «είναι δυνατόν να…»· βεβαίως· ίσα ίσα…· άλλωστε, αυτό επιδιώκαμε, ως Κράτος, να μορφώσουμε τους Έλληνες, άντρες και γυναίκες, και να έχουμε μελισσοκόμο με Πτυχίο Νομικής ή υδραυλικό με Πτυχίο Μηχανολόγου ή ηλεκτρολόγο με…! Να· λοιπόν, που τα καταφέραμε…

8. Τι θα κάνει ένας νέος επιστρέφοντας στη γενέτειρα; Μα, και τι δεν μπορεί να κάνει…· τα πάντα· όμως, ένεκα μόρφωσης και πνευματικής καλλιέργειας και ανωτερότητας, συγκριτικά, με τους άλλους, θα τα κάνει όλα και πολύ καλύτερα! Από την άλλη, θα παντρευτεί, θα δημιουργήσει οικογένεια, δε θα κινδυνεύει, δε θα αγχώνεται… Έτσι, λοιπόν, μπορεί ν’ ακολουθήσει –πάντα κατά τον πρότυπο τρόπο- από το επάγγελμα του παραγωγού κρέατος (κότες, αρνιά, βοοειδή…) -και μην παρεξηγηθούμε, δε λέμε, να πάρει την γκλίτσα και να φυλάει πρόβατα…- μέχρι αυτό των προϊόντων γάλακτος -βούτυρου, γιαούρτης, τυριού… Όμως, και η μελισσοκομία τον αναμένει, και η υλοτομία, και η πρότυπη καλλιέργεια οσπρίων, κηπευτικών, ανθέων, αμπελιών… Μπορεί να παράγει παραδοσιακά ζυμαρικά ή γλυκίσματα… Τη δεντροκαλλιέργεια, που τη βάζεις; μηλιές, ελιές, κερασιές, βυσσινιές, εσπεριδοειδή, καστανιές, καρυδιές, μυγδαλιές… όλα, μα όλα, έχουν ζήτηση… Γλυκά κουταλιού, μαρμελάδες… όλα, στην Αρκαδία, γίνονται… Και, βέβαια, η ασχολία με τον Τουρισμό…, τα ξυλόγλυπτα… όπως και η εμφιάλωση κρασιού, αναψυκτικών -πορτοκαλάδες, λεμονάδες…- αλλά και νερού… Το μαγαζί του χωριού, πάνω σε σύγχρονες βάσεις…, έχει μεροκάματο…! Μεροκάματο δίνουν τα πακεταρισμένα αφέψημα… τσάι, χαμομήλι, μέντα.. αλλά και ρίγανη, δυόσμος…

Σε όλα, τ’ ανωτέρω, μέχρι, σήμερα, πετυχαίνουν οι “αγράμματοι…”! Και οι γραμματιζούμενοι, δε θα επιτύχουν; Υπάρχουν, ουκ ολίγες δουλειές, που, αναμένουν νέους στο πνεύμα, στο σώμα… με πρωτευουσιάνικες εμπειρίες…

Ο Ζαν Ζακ Ρουσώ, το είπε: «ξαναγυρίστε στη φύση»!

Καλό μήνα

Ναι· τέλη Μαΐου παραδίδεται οριστικά ο αυτοκινητόδρομος στη Μεσσηνία από την Τσακώνα, έως τον κόμβο του «Πράκτικερ» στη Σπερχογεία. Τότε θα παραδοθεί και ο νέος κόμβος της Αλλαγής, που αφορά και την υφιστάμενη εθνική οδό και τη σύνδεση με το δρόμο Τσακώνα-Καλό Νερό κοντά στον κόμβο της Οιχαλίας. Τέλη Ιουνίου με μέσα Ιουλίου θα ολοκληρωθεί η δυτική απόληξη, ο δρόμος που συνδέει τον αυτοκινητόδρομο με το δρόμο Ασπροχώματος-Μεσσήνης (αμέσως μετά το βενζινάδικο και πριν το αεροδρόμιο), όπου προβλέπεται η δημιουργία κόμβου. Το χρονοδιάγραμμα αυτό επιβεβαίωσε ο εργοταξιάρχης του έργου, του «Μορέα», στη Μεσσηνία, Θανάσης Βρέκος. Είπε, λοιπόν, ότι περνάει από το ΚΑΣ (Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο) το θέμα των αρχαίων στην ευθεία της Άνθειας, στην υφιστάμενη εθνική οδό και, σύμφωνα με πληροφορίες, η πρόταση είναι θετική για αποδόμηση και επίχωσή τους. Έτσι ανοίγει ο δρόμος για να ολοκληρωθεί το έργο και να παραδοθεί η ευθεία της Άνθειας, προκειμένου να συνεχιστεί και να ολοκληρωθεί η γέφυρα του αυτοκινητόδρομου στο συγκεκριμένο σημείο.

Για τη σύνδεση με το δρόμο, Ασπροχώματος-Μεσσήνης, ο Αθ. Βρέκος πληροφόρησε ότι οριστικοποιήθηκε η διοικητική αποβολή του ιδιοκτήτη του κτήματος αμέσως μετά το βενζινάδικο, -έφθασε στα χέρια τους η σχετική απόφαση– και τα συνεργεία αναμένεται να μπουν σύντομα, για να ολοκληρώσουν το έργο με την κατασκευή του κόμβου.

Στον περιφερειακό δρόμο της Καλαμάτας όπου γίνονται εργασίες από το «Πράκτικερ» έως τον κόμβο του Καρέλια προχωράει και το έργο της εντυπωσιακής γέφυρας στο Νέδοντα, όπου πραγματοποιούνται προεργασίες για τη θεμελίωσή της, παρά τη συνεχή βροχή των τελευταίων ημερών. Μάλιστα, πέρα από το πρώτο συνεργείο με μηχάνημα και φορτηγά που εργάζεται στην ανατολική πλευρά μεταξύ των συνεργείων της ΔΕΥΑΚ και του γηπέδου «Γιώργος Λουκαρέας», δεύτερο συνεργείο εργάζεται και στη δυτική πλευρά. Σε εκκρεμότητα παραμένει το σημείο των 100 μέτρων στον Άγιο Φλώρο, στο βάλτο, ανάμεσα στη νέα και την παλιά κοίτη Παμίσου, όπου αναμένονται τα αποτελέσματα της γεωλογικής έρευνας.

Το Μάιο θα παραδοθούν στην κυκλοφορία οι οδικοί άξονες, Τρίπολη-Καλαμάτα και Παραδείσια-Τσακώνα, ενώ πρόοδος σημειώνεται και στο τμήμα Λεύκτρο-Σπάρτη, σύμφωνα με την ενημέρωση που είχε ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου Πέτρος Τατούλης, από τους εκπροσώπους της Κοινοπραξίας του Μορέα, κατά τη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στην έδρα της Περιφέρειας την Τρίτη 7 Φεβρουαρίου.

Δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα, να είσαι μια πανέμορφη κοπέλα ή ένας ολόδροσος νέος και, καθημερινά, να έλκεις πάνω σου τα βλέμματα, όχι 100άδων, αλλά 1000άδων συνανθρώπων σου… και μια ωραία πρωία, να σταματήσουν όλοι αυτοί,

Μονόφθαλμη ήταν και η σύζυγος, του μπαρμπα-Γιάννη Κούρου, ανεπανάληπτου πρωτοψάλτη του Ι.Ν. Αγ. Βασιλείου… Ο Βασίλης, ο κατόπιν Γυμνασιάρχης και ο, πλέον, ατίθασος από τα οκτώ παιδιά του Κούρου, πειραχτήρι όπως ήταν, επιστρέφοντας από το Γυμνάσιο, ως μαθητής, πείραζε την καημένη τη μάνα του –το γένος Περδίου- ως εξής (μου το είχε ‘πει ο ίδιος…):

- Ρε μάνα, δεν ξέρω, τι έχεις μαζί μου, και όλο με κοιτάς με το ‘να μάτι…

Και η καημένη η μάνα

- Μπα, ταμπλάς να με βαρέσει και να μην κουνηθώ από ‘δω χάμου·  τίποτα, παιδάκι μου, δεν έχω μαζί σου… και γινότανε η πλάκα… Ο οποίος, Βασίλης, όπως μου ομολόγησε «… θα είχα γίνει δολοφόνος· θα είχα πυροβολήσει και σκοτώσει το καθηγητή, τον Μαθηματικό, Λυκάκη, ο οποίος δεν με πήγαινε με τίποτα… Έτσι, μια χειμωνιάτικη νύχτα που έβρεχε ο Θεός με το Θεό, και άστραφτε και μπουμπούνιζε… δεν ξέρω, πού βρήκα ένα παλιομπίστολο και τη στήνω στη γωνία, και στο σκοτάδι, Ταξιαρχών και Μπιζανίου… Μ’ είχε φάει το κρύο παραφυλάγοντας… Η ώρα πλησίαζε 12 όταν ξαφνικά πίσω μου, ο μακαρίτης πατέρας μου, μου φώναξε: Βασίλη, τι περιμένεις εδώ; Δεν είχε ‘δει το πιστόλι… οπότε, κατηφορίσαμε, μαζί, προς το σπίτι… Πρέπει να γύριζε από του Τσούκα, την ταβέρνα, στην οδό Πανός, κι ανηφόρισε συναντώντας την Μπιζανίου…».

Θα μου ΄πεις, το ξεκίνησες από το Ρολόι, το πήγες στην Κούραινα   και το ‘φτασες στην παρ’ ολίγον δολοφονία του Λυκάκη…· Έτσι, είναι αυτή η Εφημερίδα…· δεν έχει αρχή, ούτε τέλος…

Βαλτινός - Κορδοπάτης

Ένιωσα ντροπή, ως Τριπολιτσιώτης και Μαντίνειος, το βραδύ 5 Μάρτη, στο υπόγειο αμφιθέατρου του Πνευμ. Κέντρου Τρίπολης, για την Πολιτισμική «κατάντια» μας και την αδιαφορία μας…! Πρώτη ντροπή προς τον Ακαδημαϊκό μας, Θανάση Βαλτινό, ο οποίος –ω τι ειρωνεία- παραβρέθηκε σε μια άδεια αίθουσα(!) και ο οποίος, Θανάσης, όπου σταθεί κι όπου βρεθεί θα κάνει λόγο –γραφτό ή προφορικό- για Τρίπολη και Αρκαδία…! Ντροπή δεύτερη, προς τον, ανέκαθεν, συμπαθητικό και υπέροχο ηθοποιό, Αντώνη Αντωνίου, πολύ γνωστό, τόσο από το θέατρο όσο και από τον κινηματογράφο και την τηλεόραση, ο οποίος, ασφαλώς, και θα ήρθε με τον αέρα τού.. «στην πατρίδα του Βαλτινού έρχομαι…» όμως, το κρίμα… «κίνησε ο Εβραίος κι έτυχε μέρα Σάββατο»…· εδώ έτυχε Δευτέρα… Και ντροπή Τρίτη, προς τον Αντρέα Κορδοπάτη, μακαρίτη εδώ και πολλά χρόνια, τον οποίο είχα γνωρίσει μικρός στην Κεντρική πλ. και στου Αλεξόπουλου που ξεπέζευε… και γινόταν το σχετικό καλαμπούρι…

Ναι· δε δικαιολογείται, με τίποτα, το 70 εισιτήρια, σε δυο παραστάσεις -απογευματινή και βραδινή- και γι’ αυτό

ντρέπομαι… αλλά και γι’ αυτό θα ντράπηκαν και αυτοί οι 70 που έδωσαν το παρόν τους σε μια παράσταση όνειρο… και αυτό είναι το γαμώ το του, ότι ήταν μια παράσταση, από τις πιο καλές των τελευταίων ετών, που, όλο σχεδόν, το 90λεπτο, το κράτησε μόνος του, ο μοναδικός ένας ηθοποιός και θιασάρχης, Αντώνης Αντωνίου!

Ναι· έχασαν οι θεατρόφιλοι, και όχι μόνο αυτοί, αλλά και οι λοιποί φιλότεχνοι, που δεν είδαν αυτή την παράσταση! Ήταν το δεύτερο βιβλίο, του Θανάση Βαλτινού (1972) που τον ανέδειξε, (από το 1964… αρχής γενομένης…), «Το Συναξάρι του Ανδρέα Κορδοπάτη»… έργο πολύ επίκαιρο…· τα βάσανα του Δαραίου, Ανδρέα Κορδοπάτη, που, από το 1903, προσπαθεί να περάσει για το Αμέρικα… κι όλο τον κόβουν οι γιατροί… από τα τραχώματα στα μάτια… και, που, φθάνοντας, κάποια στιγμή, αρχίζουν άλλα βάσανα προκειμένου επιβιώσει, ως παράνομος, πλέον… αλλά ο φουκαράς, δε γλυτώνει αφού συλλαμβάνεται και απελάθεται…! Πολλή συγκινητική ιστορία, καθόλα «ορίτζιναλ» με γνωστά ονόματα και πρόσωπα!

Συνέπεσε να υπάρχει και το, εν θερμώ, για τ’ Απορρίμματα, Δημοτικό Συμβούλιο, στον επάνω όροφο…, όμως, ο Δήμαρχος, Γιάννης Σμυρνιώτης, βρήκε την ευκαιρία, στην απαρχή της παράστασης, να κατεβεί και ν’ απονείμει «Τιμητική πλακέτα» στο Θανάση Βαλτινό, ενώπιον τών, επί του Πολιτισμού, Χριστίνας Ζαμπαθά και Στ. Κουκάκη…

Το ευχάριστο είναι, ότι, παρευρέθηκε ο Πρόεδρος του Συλλόγου Δαραίων, φίλος, Θεόδωρος Τσάμης, ο οποίος υποσχέθηκε προς τους συντελεστές, Θανάση Βαλτινό και Αντ. Αντωνίου, ότι το καλοκαίρι, και με την έλευση τών, εκ του Εξωτερικού, Δαραίων, θα τους καλέσει, στο χωριό… Τότε, λοιπόν, είναι ευκαιρία, όπως ο Δήμος Τρίπολης, δώσει τη δυνατότητα, στο θεατρόφιλο κοινό της πόλης, να παρακολουθήσει την πολύ αξιόλογη παράσταση, καλώντας, τον Αντ. Αντωνίου, στην Τρίπολη και στο θεατράκι των Κλωνατζίδικων… Χρωστάμε, ως Τρίπολη, αυτή την «πληρωμή» τόσο προς το Βαλτινό όσο και προς τον Αντωνίου, ο οποίος, σίγουρα, ενώ υπερτερεί σε υποκριτική –είναι ένας τέλειος ηθοποιός- υστερεί σε εμπορικότητα… αφού, από «υπαιτιότητά» του, δεν υπήρξε ενημέρωση…· αυτό να λέγεται… Θα μου ‘πεις δύσκολη καιροί… για προπομπούς-ντελάληδες…· ας είναι…· οψόμεθα…

Για τους Αρκάδες της Αττικής, τους Τριπολίτες και Μαντίνειους… συνιστούμε, να μη χάσουν την παράσταση… η οποία παίζεται στην Κυψέλη (Νάξου 84, τηλ. 210-2236890) σε Σκηνοθεσία-Διασκευή Αντ. Αντωνίου, Μουσική Ευανθίας Ρεμπούτσικα… Το εισιτήριο είναι 15 ευρώ, και παίζεται, από Τετάρτη μέχρι και Κυριακή (τις ώρες πληροφορηθείτε τες από το τηλέφωνο…)· όμως, αξίζει· μην το χάσετε…Ν.Γ.

Υ.Γ.: Μια ολόκληρη σελίδα αφιέρωσε, «η Καθημερινή», στο Θανάση Βαλτινό (Κυριακή 4 Μάρτη) ο οποίος, Θανάσης, ήταν πολύ αποκαλυπτικός και εξομολογητικός, στον Ηλ. Μαγκλίνη ενώ, το πορτρέτο του, από την Τιτίκα Χαλματζή, καταπληκτικό! «Ενώ η χώρα γκρεμίζεται, η Αριστερά απέχει…» λέει ο Θανάσης, όπως και «Τα στρατόπεδα συγκέντρωσης του ΕΛΑΣ υπήρξαν…» αλλά και «Από τα πρώτα χρόνια του Ανδρέα πήραμε λάθος δρόμο»… Με ενοχλεί η ταμπέλα του συγγραφέα του Εμφυλίου ξαναλέει, ο Θανάσης, του οποίου οι Σταθμοί της ζωής του είναι:

1932 Γέννηση στο Καστρί Κυνουρίας

1950 Εγκαθίσταται στην Αθήνα. Σπουδάζει κινηματογράφο στη Σχολή Σταυράκου.

1963-64 Δημοσιεύεται στο περιοδικό «Εποχές» η «Κάθοδος των εννιά».

1972 Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος το «Συναξάρι Αντρέα Κορδοπάτη». Συνεργάζεται στο σενάριο της ταινίας του Θόδωρου Αγγελόπουλου «Μέρες του ‘36».

1984 Μοιράζεται το βραβείο σεναρίου του Φεστιβάλ Καννών με τους Θόδωρο Αγγελόπουλο και Τονίνο Γκουέρα για την ταινία «Ταξίδι στα Κύθηρα».

1990 Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος για το μυθιστόρημα «Στοιχεία για τη δεκαετία του ‘60».

2002 Του απονέμεται το Διεθνές Βραβείο Καβάφη.

2004 Του απονέμεται από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Στεφανόπουλο ο Χρυσός Σταυρός της Τιμής για την προσφορά του στα γράμματα και στις τέχνες.

2008 Εκλέγεται μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.

- Συγκέντρωσα 12 εκατομ. Αυτά είναι όλα τα λεφτά μου. Θα ρίξω μια ζαριά, κι αν δεν επιτύχω, τα χρόνια με παίρνουν να ξαναρχίσω απ’ την αρχή… μου ‘πε…

Το τρίο: Γ. Σκούρας-Παν. Αγγελονίδης-Γ. Κουμούτσος αποτέλεσε την Εταιρεία που πήρε τη, διεθνούς φήμης, Σουηδική Κρυσταλλερία, Costa Boda και την απογείωσε! Στη «μόστρα» ο Γ. Σκούρας –συγγενής του Παν. Αγγελονίδη- ο ένας από τ’ Αδέλφια-Ιδρυτές της 20th Century Fox των ΗΠΑ· στα μετώπισθεν ο Τάκης Αγγελονίδης και ο Γ. Κουμούτσος στη διεθνή κίνηση –«έφθασα, να ταξιδεύω, στο εξωτερικό, με το αεροπλάνο, δις την ημέρα…» μου είπε κάποτε…

Οι Γ. Κουμούτσος και Παν. Αγγελονίδης, είναι Τριπολιτσιώτες, γέννημα και θρέμμα, αμφότεροι· ο πρώτος να κατοικεί –μ’ ενοίκιο-, δεξιά στην αρχή της Ερ. Σταυρού (απέναντι από τον παλιό Ραδιοφ. Σταθμό) και ο δεύτερος στη Φαλάνθου, αριστερά, στη μέση, περίπου, με τ’ αδέρφια τους κι εδώ αμφότεροι… Ο Τάκης παντρεύτηκε την ωραία Αφροδίτη Ανδριανοπούλου, κόρη του Κώστα, που είχαν –με τον αδελφό του- το μπακάλικο στην Γεωργίου Α΄… Κουμούτσος και Αγγελονίδης, συμμαθητές και, αργότερα, κουμπάροι…

Σε κάποια φάση –προ 15ετίας- αποσύρθηκε, ο Γ. Κουμούτσος, από την Εταιρεία και έκανε δικές του δουλειές, πάλι με Κρύσταλλα, και λίγο αργότερα, ο Σκούρας…

Φεύγοντας από την Τρίπολη, ο Τάκης Αγγελονίδης –μέσα δεκαετίας του ’60- εργάζεται, ως πωλητής, στο τμήμα εκμετάλλευσης κινηματογραφικών ταινιών και ως υπεύθυνος λειτουργίας των κινηματογράφων «Αττικόν», «Απόλλων», «Ρεξ», «Ρεγγίνα», «Νιρβάνα», «Κάπιτολ»… Όμως, μετά μια 5ετία, με το συγγενή του, Γ. Σκούρα –και ποιος δε γνωρίζει την ιστορία των Σκουραίων, από τα σύνορα Αρκαδίας-Ηλείας οι οποίοι μεσουρανούσαν στον Αμερικάνικο Σινεμά…- αγοράζουν, και τη «Σκούρας Φιλμς» στην Ελλάδα αλλά και την εκμετάλλευση τών, «Αττικόν» και «Απόλλων»…

Το 1971, η «Τριάδα» ανοίγει το «Κρυσταλλερί Αττικόν» στη Σταδίου συνδυάζοντας τα «Κρύσταλλα» με το πολυτελές «Αττικόν»…!

Το 1973, πλέον, παίρνουν και την «Kosta Boda» για την Ελλάδα οπότε και ανοίγουν –αντικαθιστούν- το «Studio Kosta Boda» στη θέση του «Κρυσταλλερί Αττικόν», της Kosta Boda της παλιότερης «κρυστάλλινης» Σουηδικής Εταιρείας από το 1742!

Το 1981, στη γωνία, και στο νεοκλασικό, ανοίγουν το μεγαλύτερο «Studio Kosta Boda Illum» στην Ελλάδα! Είναι αυτό που έγινε αποκαΐδια!

Το 2004 ο βασιλιάς της Σουηδίας, Κάρολος Γουσταύρας, τιμά τον Τάκη Αγγελονίδη, με το Βασιλικό Παράσημο του Πολικού Αστέρα!

Σήμερα, η επιχείρηση Kosta Boda είναι στα χέρια των δύο κοριτσιών, του Τάκη, στη Χριστίνα και την Καρολίνα ενώ, ο πατέρας, κρατάει το, μέχρι πρότινος, στολίδι της Σταδίου και Χρ. Λαδά…

Όμως, δεν ήταν μόνο αυτή η προχθεσινή Αρκαδική «καϊλα»… Τα δύο σινεμά (“Αττικόν” και “Απόλλων”), επιχειρηματικά, ανήκουν στους Αφούς Τσακαλάκη, από τα Βούρβουρα, τον Παναγιώτη και το Γιώργο, οι οποίοι έχουν το «Αττικόν» από το 1996 ενώ, επιχειρηματικά, δουλεύουν κι άλλους πολλούς Κινηματογράφους της Αθήνας… Ευτυχώς, που οι αίθουσες έχουν όχι τόσο μεγάλες φθορές ενώ έχουν καεί η είσοδος, το φουαγιέ, η οροφή… Τ’ ότι σώθηκαν οι αίθουσες, αυτό οφείλεται στον Γ. Τσακαλάκη, ο οποίος εκείνη την ώρα ήταν εκεί και συντόνιζε την πυρόσβεση με τους πυροσβέστες… Ο ίδιος, δίνοντας μάχες με τις φλόγες, τραυματίστηκε αρκετά σοβαρά από τα γυαλιά που έπεφταν από την οροφή…

Το κτίριο ανήκει στο Ίδρυμα Σταμ. Δεκόζη-Βούρου (το κτίριο στεγάζει και τα δύο σινεμά… «Αττικόν» και «Απόλλων» του οποίου, η Διοικούσα επιτροπή, είπε ότι θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την αναστήλωση του κτιρίου και την αποκατάσταση της ιστορικής μνήμης).

Δυστυχώς, ότι δεν έκαναν οι Γερμανοί… το κάναμε εμείς! Οι Γερμανοί κατά την είσοδό τους, στην Αθήνα, σεβάστηκαν το νεοκλασικό κτίριο και το μετέτρεψαν σε σινεμά για τους στρατιώτες τους με την ονομασία «Soldaten kino viktoria»!

Να σημειωθεί, ακόμη, ότι το «Αττικόν» ήταν ο πρώτος «ομιλών» κινηματογράφος (1929)! Αφετηρία το 1914 ήτοι, χρόνια λειτουργίας και ιστορίας του, 100 παρά 2! Ως κτίριο, πρέπει να οικοδομήθηκε το 1871-1881, μάλλον, από τον Ερνέστο Τσίλερ ως κατοικία του Χιώτη Τραπεζίτη, Σταμάτη Βούρου

Ο κινηματογράφος «Αττικόν» άνοιξε τις πόρτες του για το κοινό το 1914 ως θέατρο και 6 χρόνια αργότερα ξεκίνησε να λειτουργεί ως κινηματογράφος. Ένα από τα αριστουργήματα του, διεθνώς, αναγνωρισμένου αρχιτέκτονα, Αλέξανδρου Νικολούδη, ήταν μέσα στους ομορφότερους κινηματογράφους της Ευρώπης! Είχε φιλοξενήσει μεγάλες ευρωπαϊκές αλλά και παγκόσμιες πρεμιέρες, φεστιβάλ, συναυλίες Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών, την πρώτη ροκ όπερα στην Ελλάδα, ενώ ήταν η πρώτη αίθουσα στην Ελλάδα, που, όπως είπαμε, στις 22 Οκτωβρίου του 1929, πρόβαλε την πρώτη ταινία με ήχο, «Fox Movietone Follies» του Ντέιβιντ Μπάτλερ.

Η αίθουσα του «Απόλλων», από την έναρξη λειτουργίας της, αποτελούσε πρότυπο, καθώς ήταν η πρώτη κινηματογραφική αίθουσα στην Ελλάδα το 1960, που λειτούργησε με στερεοφωνικό ήχο TODD- AO, 70 m.m. Το μόνο στοιχείο που παρέμεινε ανέγγιχτο κατά την ανακαίνιση είναι οι πίνακες του Μεμά Τουλιάτου, αντίγραφα από τα έργα του Βακιρτζή, που απεικονίζουν τη Μέριλιν Μονρόε με τον Τζέιμς Ντιν και την Τζόαν Κόλινς, όλα σημεία αναφοράς της αίθουσας.

Χέρσο χωράφι ήταν το 1832 (τότε που το αγόρασε ο Σταμάτιος Δεκόζης-Βούρος) η έκταση 10.000 πήχεων, όπου βρίσκεται ανάμεσα σε άλλα και το κτίριο στο οποίο στεγάζεται ο κινηματογράφος Αττικόν, επί της Σταδίου 19-21. Απόκεντρο τότε το κτήμα –τότε Κέντρο λογιζόταν το Μοναστηράκι– χτίζει, ο αγοραστής, δυο μεγάλα μέγαρα–οικίες (το σημερινό Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών), το 1834 και το 1859, για τον ίδιο και τον γιο του. Το 1870, όμως, ο δαιμόνιος επιχειρηματίας -υπήρξε ο πρώτος τραπεζίτης στην Αθήνα με καταγωγή από την Κωνσταντινούπολη (έφυγε η οικογένειά του το 1204 και εγκαταστάθηκε στη Χίο) και ο πρώτος που εισήγαγε κάρο στην πόλη- αποφάσισε να αξιοποιήσει την έκταση επί της Σταδίου και έτσι έχτισε την οικοδομή με τους δύο πύργους!

Κατά το 1900 στεγάζονταν εκεί το φαρμακείο του Σ. Βαλτή (αναφέρεται από το 1891), το κουρείο του Λ. Μουσείου και το εμπορικό κατάστημα «Ειδών Κίνας» του Π. Γεωργιάδη, ενώ το 1914 φιλοξενήθηκε για ένα διάστημα το νεοπαγές υπουργείο Εθνικής Οικονομίας. Δύο χρόνια αργότερα ο Αλέξανδρος Νικολούδης θα σχεδιάσει την πρώτη κινηματογραφική αίθουσα αξιώσεων στην Αθήνα, το “Αττικόν”, και θα χρησιμοποιήσει για την ανέγερσή της σκελετό από οπλισμένο σκυρόδεμα.

Δεν αποκλείεται, ο κινηματογράφος να πήρε τη θέση του εσωτερικού κήπου της οικίας Βούρου, εκεί όπου κάποτε η βασίλισσα Αμαλία έκανε τις βόλτες της και γευμάτιζε κάτω από τον ήλιο με τον Όθωνα… Διότι ο τραπεζίτης που πρόσφερε δάνεια στο ελληνικό κράτος πριν από την ίδρυση της Εθνικής Τράπεζας, απ’ ό,τι λέγεται, είχε φιλοξενήσει στο σπίτι του (έναντι ενοικίου που κυμάνθηκε 7.800-13.000 ετησίως) το βασιλικό ζεύγος και την αυλή επί επτά έτη.

Στο πέρασμα των χρόνων στα καταστήματα του κτιρίου με τους δύο πύργους εγκαταστάθηκαν τα παντοπωλεία των Ι. Ζαχαρίου και Σ. Αλεξάνδρου, το ανθοπωλείο του Άγγελου Αγαλιώτη, το κατάστημα κρυστάλλων και πορσελανών του Ν. Λεμοντζόγλου, η αντιπροσωπεία γραφομηχανών Παπασπύρου, τα γραφεία της οικοδομικής επιχείρησης Πρώτη, των Τοπικών Σιδηροδρόμων Μακεδονίας και της Εταιρείας Οίνων και Οινοπνευμάτων, προστέθηκαν η κινηματογραφική αίθουσα Απόλλων, τα γραφεία της Σκούρας Φιλμς και τα καταστήματα Ε. Ζολώτα, Βασιλόπουλου, Studio Costa Boda, εσωρούχων Calzedonia και Intimissimi, αλλά και το υποκατάστημα της Τράπεζας Marfin που πυρπολήθηκε με αποτέλεσμα να σκοτωθούν τρεις εργαζόμενοι…

Το 1914-1920 πραγματοποιήθηκε σημαντική επέμβαση στο κτίριο και ανοικοδομήθηκε, σε σχέδια του Αλ. Νικολούδη, το κινηματοθέατρο «Αττικόν». Η πολυτελέστατη αίθουσα προβολής αντλούσε αναφορές από το Θέατρο των Ηλυσίων Πεδίων του Παρισιού και αποτελούσε την καλλιτεχνική ναυαρχίδα της Αθήνας.

Εδώ, το 1962, η επώνυμη Αθήνα υποδέχτηκε το μεγάλου μήκος τουριστικό ντοκιμαντέρ «Ελλάς, η χώρα των θαυμάτων», σε μουσική Μάνου Χατζιδάκι. Από εδώ παρέλασαν ευρωπαϊκές και παγκόσμιες πρεμιέρες, θεατρικές παραστάσεις και συναυλίες. Εδώ έγινε η επεισοδιακή προβολή της υπερπαραγωγής «Ιησούς Χριστός –Υπέρλαμπρο άστρο», το 1973, με έναν καλόγερο να εισβάλλει στην καμπίνα προβολής και να καταστρέφει με ψαλίδι την κινηματογραφική κόπια, αλλά και από εδώ ξεκίνησαν οι προβολές των πρώτων ταινιών με ήχο στην Ελλάδα.

Νεανικό δωμάτιο στη δεκαετία του ’50. Αφίσες ολόγυρα στους τοίχους. Ο Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ, ο Μπαρτ Λάνκαστερ, η Σέλεϊ Γουίντερς, «ντεκουπέ» ολόσωμη, ο «Χιτών» -The Robe, οι πρωταγωνιστές Ρίτσαρντ Μπάρτον, Τζιν Σίμονς, Βίκτορ Ματσιούρ… Στις πρεμιέρες επίσημοι, λιμουζίνες, ωραιόκοσμος, αστυνομικοί για τάξη και ασφάλεια. Και για το ίδιο έργο, τις επόμενες ημέρες, ουρές από κόσμο. Καμπαρντίνες, μακριά παλτά, καλοχτενισμένες κυρίες, και όλοι να στέκονται στην είσοδο του «Αττικόν», να κουβεντιάζουν για την ταινία. Ανάμεσα, κυκλοφορούν, όχι ένας, αλλά δύο λαχειοπώλες. «Αύριο κληρώνει».

Όλα αυτά σε μαυρόασπρες φωτογραφίες του Αλιφέρη «φωτο Tzal», προσόψεις του «Αττικόν» με τις γιγαντοαφίσες που είχε ζωγραφίσει ο Γιώργος Βακιρτζής, καταξιωμένος ζωγράφος ήδη, με ανάθεση των Αφών Σκούρα. Η είσοδος του «Αττικόν» με την έγχρωμη γιγαντοαφίσα από το χέρι του Γιώργου Βακιρτζή ήταν η πρόσκληση στον διαβάτη, στον καθένα που περνούσε από τη Σταδίου και έβλεπε «σκηνές από το παιζόμενο έργο», όπως τις είχε αποδώσει ζωγραφικά, με τέχνη και μαστοριά, ΧΕΙΡ Βακιρτζή! Στο ταμείο έπαιρναν το εισιτήριο για το όνειρο. Έμπαιναν μέσα στη σκοτεινή αίθουσα και ταξίδευαν…

Όλ’ αυτά, υλικά και άυλα, κάηκαν τη νύχτα της 12 Φλεβάρη 2012!

Μη μας διαφεύγει το, του Λευτ. Παπαδόπουλου, στα «Νέα» το σχετικό με το «Αττικόν»…:

Η φίλη μου Ελένη Μπίτσικα στην ημισέλιδη στήλη της στην «Καθημερινή» έγραψε πολύ ωραία πράγματα για το Αττικόν και τις γιγαντοαφίσες του Γιώργου Βακιρτζή. Θέλω να προσθέσω και εγώ τούτο: με το Αττικόν δεν κάηκε ένα κτίριο. Έγιναν στάχτη τα νιάτα μας. Οι αναμνήσεις από μια εποχή όπου η Ελλάδα ήταν μια άλλη χώρα, όχι η σημερινή. Και εμείς, βέβαια, νέοι. Που φοράγαμε «τα καλά μας» για να πάμε με το κορίτσι μας σε αυτό το σινεμά, που ήταν πολυτελείας και το εισιτήριό του ακριβό.

Με ενδιαφέρει πολύ το Αττικόν. Ήταν η γειτονιά μου τα δεκάδες χρόνια που τα γραφεία των «ΝΕΩΝ» βρίσκονταν στη Χρήστου Λαδά 3. Με κλειστά μάτια μπορώ να πάω βόλτα σε αυτό τον δρόμο, στην Ανθ. Γαζή, στην Καρύτση. Θυμάμαι με κάθε λεπτομέρεια τα πάντα: τη Λέσχη των Φιλελεύθερων, το θέατρο Μουσούρη, την αίθουσα του Παρνασσού, τον ναό του Αγίου Γεωργίου, τα γραφεία της τράπεζας όπου δούλευε ο Γιώργος Γεννηματάς, την Κόστα Μπόντα όπου πήγαινε με τα πόδια ο Γεώργιος Ράλλης, τον ΟΤΕ δεξιά προς τα πάνω, το εστιατόριο «του Ιταλού» και βέβαια, το Κεντρικόν.

Στην έξοδο του κινηματογράφου, υπήρχε ένα «αυθαίρετο» μεταλλικό πατάρι και το καφενεδάκι Ωραία Λέσβος. Το είχαν δύο αδέλφια από την Αγιάσο, ο Στράτος και ο Βασίλης. Σε αυτό το καφενεδάκι έχω περάσει σχεδόν τη μισή μου ζωή, με μια μεγάλη παρέα κυρίως δημοσιογράφων. Ονόματα: Λιάνης, Δημαράς, Χαρδαβέλλας, Κακαουνάκης, Μάκης Γεωργίου, Οικονομέας, Παπαπέτρος. Στην ίδια παρέα –παίζαμε ξερή, τάβλι, Θανάση και κουμκάν– οι φωτορεπόρτερ Σάββας Σταθάκης, Βασ. Καραγεώργος, Δημ. Κουλούρης, Τ. Παπανίδης, ο Δημητράκης Παπακωνσταντίνου, ο λαθρέμπορος ο Στέλιος, ο μέγας μπαλαδόρος Γιώργος Σιδέρης, ο -92 ετών- ταγματασφαλίτης «κύριος Τζίμης», ο συγγραφέας Γιάννης Φουράκης. Μερικές φορές, ερχόταν για τάβλι και ο Αλέκος Παπαδόπουλος.

Ο Γιώργος Βακιρτζής –σωστά τα λέει η Μπίστικα- ζωγράφιζε τις υπέροχες γιγαντοαφίσες του στην αυλή, στο βάθος, σε μιαν υγρή αποθήκη. Μαζί του και πριν από αυτόν στη δουλειά, ο αγιογράφος και πορτρετίστας Στέφανος Αλμαλιώτης και ο Θανάσης Μολυβδάς. Βοηθός των βοηθών, ο Αρτέμης. Κάτι τελευταίο: ο Αλμαλιώτης είχε φιλοτεχνήσει το πορτρέτο του Ελ. Βενιζέλου. Για τον Βακιρτζή, που ήταν στενός φίλος μου, τι να πώ; Ένα μόνο: είχε γνωρίσει στη Μυτιλήνη τον Θεόφιλο Χατζημιχαήλ. Του είχε κάνει εντύπωση. Και τον ζωγράφισε από μνήμης ύστερα από δέκα χρόνια!

Κ. Νάτσης, Λεών. Μαργιόλος, Τάκης Αγγελονίδης κλπ.

Γ. Κουμούτσος, Συναδινός κλπ.

Η ΟΔΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ βρίσκεται στον 20ο χρόνο κυκλοφορίας της… Ήδη, από το καλοκαίρι του 2011, είναι ζημιογόνος…! Δεν μπορεί να συνεχίσει, έτσι, ούτε, όμως, πρέπει και να κλείσει όταν, όταν έχει ταυτιστεί με το νου και την ψυχή των Τριπολιτών και Αρκάδων! Χωρίς να είναι υπερβολή -όσοι είναι κοντά στην Εφημερίδα, το γνωρίζουν –υπάρχουν, ουκ ολίγοι, που την αποζητούν, μανιωδώς, κι όλο παίρνουν τηλέφωνο… «πότε κυκλοφορεί…;»… κι αυτό μάς κάνει ούτε καν να σκεπτόμαστε τη διακοπή της!

Τι μέλλει γενέσθαι;

Στις τρεις ολονύκτιες «συνεδριάσεις» που προηγήθησαν με τα Στελέχη-Φίλους της Ο.Α. -κάπου τρεις 10άδες…-, μετά από συζητήσεις επί συζητήσεων… στο τραπέζι παρέμειναν δύο, τελικά, απόψεις: 1) Να συνεχίσει, να κυκλοφορεί, άπαξ του μηνός με μισές σελίδες -δηλ. 16- και 2) να γίνει 2μηνιαία με τις ίδιες σελίδες ή και περισσότερες… Ειπώθηκαν κι άλλα… άνευ σημασίας…· τελικά, πρυτάνευσαν οι ανωτέρω δύο απόψεις-προτάσεις αφού, το να μείνει, ως έχει, προϋποθέτει, διπλασιασμό της Συνδρομής… κάτι που απορρίφθηκε… σε καιρούς χαλεπούς… που όλα κατεβαίνουν, εσύ ν’ ανεβαίνεις…!

Στην ψηφοφορία που επακολούθησε, από τους 28 παρόντες, το αποτέλεσμα ήταν 26-2 υπέρ της δεύτερης πρότασης, δηλ., εκτός απροόπτου, να κυκλοφορεί, κάθε δίμηνο, ως έχει, ή και με περισσότερες σελ. όταν και όποτε γίνεται, με τις Συνδρομές να παραμένουν στα ίδια ενώ, αν περισσεύουν χρήματα, να βγαίνει και στο μήνα!

ΔΕΣΜΕΥΣΗ: Η ανωτέρω θα είναι μια προσωρινή λύση… έως ότου τα οικονομικά πράγματα αποκατασταθούν, οπότε, και σε πρώτη ευκαιρία, θα επανέλθουμε στο «άπαξ του μηνός»… Αυτό θα είναι, πάντα, στο μυαλό μας… και θα το υλοποιήσουμε, όπως είπαμε, σε πρώτη ευκαιρία… ενώ, όπως, πάντα, θα προσέχουμε την ποιότητα…· να συνεχίσει να είναι μία διαβαστερή, διαχρονική, ποικίλης Αρκαδικής ύλης, Εφημερίδα, αδέσμευτη, αντικειμενική και ακομμάτιστη!

Ευελπιστούμε, ότι θα γίνουμε κατανοητοί και πιστευτοί και δε θα παρεξηγηθούμε… αν και, καθημερινά, παρακολουθείτε τις απέλπιδες προσπάθειες του Τύπου, του Ραδιοφώνου και της Τηλεόρασης να κρατηθούν στη ζωή… έστω και υποτυπωδώς! Επιζητούμε, λοιπόν, την κατανόησή σας και τη συμπαράστασή σας…  Να ήταν ένα ποσό, στα πρώην, μέτρα μας, αυτά που ζητάει το Ταχυδρομείο… ή να υπήρχαν και κάποιες διαφημίσεις… «κομμάτια να γίνει» όμως…· όμως με 5 και 10 φορές παραπάνω, τι να παριστάνεις… αφού είναι ένα εμπόδιο που, όσο και να τανιθείς… και να σημειωθεί ότι, όλη η Εφημερίδα -1000άδες φύλλα- ταχυδρομείται!

Και μια φιλικο-πατριωτική παραίνεση: Μην επιστρέφετε τις Τοπικές Εφημερίδες… Απ’ όλες αυτές που παίρνετε, καλύτερα, πάψτε να παίρνετε τις Αθηναϊκές…· ποτέ τις Τοπικές! Αν, στα δύσκολα, αυτά, χρόνια, φύγει από τη μέση και ο Τοπικός Τύπος… θα «πεθάνουμε» πριν της ώρας μας! Ο Τύπος μάς συνδέει, και μας κρατάει όρθιους και στη ζωή… Κι αν, παραταύτα, δεν μπορείτε, όλες να τις παίρνετε, κρατήστε μια άλλη εφημερίδα και επιστρέψτε τη δική μας… Ο Επαρχιακός Τύπος -Ημερήσιος, Εβδομαδιαίος, Περιοδικός…- πρέπει να επιζήσει!

Η Ο.Α., λοιπόν, από το 2012, μετατρέπεται σε 2μηνιαία… με τις παραπάνω υποσημειώσεις… Το, ανά χείρας, φύλλο είναι το 211ο με 32 σελίδες…, του 1ου 2μήνου του 2012!

Υγιαίνετε

Ν.Γ

Υ.Γ.:

1. Εδώ, που, τα λέμε, και ας μη μας διαφεύγει της προσοχής, 32 ή 40 ολόγιομες και ασφυκτικά πιεσμένες σελίδες, κάθε φορά, αποτελούν την ύλη ενός Βιβλίου!

2. Ευχαριστούμε τον μεγάλο Μουσικοσυνθέτη και Πιανίστα, Γιώργο Κουρουπό, που, εντυπωσιασθείς από την Εφημερίδα μας, θέλει να τη λαμβάνει, αν και μη Αρκάς, και, μάλιστα, πληρώνοντας τη συνδρομή του! Αγαπητέ, Γεώργιε, τιμή μας τ’ ό,τι μας διαβάζεις· όσο για τη συνδρομή… ούτε λόγος…

3. Το 16σέλιδο απορρίφθηκε με την αιτιολογία ότι, τι να πρωτογράψεις στις 16 σελ. και πόσο και πώς να διακριθείς και υπερτερήσεις έναντι των άλλων… αν παραλείψουμε στήλες που μας έχουν καθιερώσει…!

Χρόνια 70

«… Στα 1942, τη Μεγάλη Τρίτη, η Τριπολιτσά είχε αναστατωθεί από τη μάχη των τριών Κασσιανών, όπως την ονόμασαν. Το τύπωμα και το μοίρασμα διαφημιστικών προκηρύξεων, που προκάλεσε την παρέμβαση των αρχών κατοχής και ο αφορισμός από το δεσπότη του Γιάννη Κούρου με την απαγόρευση να δοθεί η «Κασσιανή» του στη μητρόπολη, προσέδωσε εκρηκτικό χαρακτήρα στην ατμόσφαιρα. Εκτός από τον Κούρο, ο καθηγητής μου κ. Παπασταθόπουλος είχε γράψει τη δική του «Κασσιανή», που θα την ερμήνευε ο ΜΟΤ (Μουσικός Όμιλος Τριπόλεως) στον Προφήτη Ηλία, κι εγώ τη δική μου, που θα τη δίναμε στην Αγία Βαρβάρα. Ο Κούρος βρήκε τελικά κάποιο ξωκλήσι. Το έργο του ήταν στηριγμένο στην Αρκαδική Μουσική, δηλαδή μια απλούστευση της βυζαντινής, δικής του επινοήσεως. Ο ίδιος ήταν καθηγητής ιχνογραφίας στο γυμνάσιο, δεξιός ψάλτης στον Αι-Βασίλη, τη μητρόπολη, και κυρίως μέγας τραγουδιστής, με ειδικότητα τα επιτραπέζια «κολοκοτρωναίικα», όπως είναι γνωστά. Πολύ ψηλός, ξερακιανός, θυμόσοφος, καλαμπουρτζής και γερό ποτήρι, αποτελούσε ένα ζωντανό θρύλο. Στην «Κασσιανή» του, στη φράση «ως εν τω Παραδείσω», είχε βάλει φωνές που έκαναν «τσίου-τσίου», δηλαδή τα πουλιά του Παραδείσου, πράγμα που έδινε χειροπιαστά την εικόνα και ίσως γι’ αυτήν την τόλμη ο δεσπότης τον αφόρισε. Δεδομένου ότι η βυζαντινή τέχνη θα πρέπει να παραμείνει απογυμνωμένη από ειδωλολατρικά τερτίπια όπως είναι τα «πουλάκια» ή τα μουσικά όργανα ή μια νέα αντίληψη για τη μελοποίηση, που να ξεφεύγει από τα ιερά πρότυπα και την παράδοση της εκκλησίας. Η σύνθεση της δικής μου «Κασσιανής» έγινε στις αρχές του 1942. Τότε είχα μια δική μου τετράφωνη χορωδία στην Αγία Βαρβάρα, για το μέρος της Λειτουργίας. Έγραφα «Χερουβικά», «Σε υμνούμεν» και άλλα μέρη. Άρχισα τις πρόβες αμέσως. Κάθε φωνή ξεχωριστά. Έτσι κάθε μέρα δούλευα τέσσερις ώρες μόνο για τις φωνές. Ανακάλυψα και ένα θαυμάσιο βαρύτονο –ήταν μόνιμος επιλοχίας -για τον οποίο έγραψα ένα μεγάλο σόλο. Στη δική μας εκτέλεση, στην Αγία Βαρβάρα, χάρη στον πατέρα μου, ήρθαν οι αρχές της πόλης. Ο Παπανούτσος μας έφερε την ιντελιγκέντζια. Ο κόσμος πατείς με πατώ σε. Ψάλαμε από το γυναικωνίτη με μεγάλο τρακ και συγκίνηση… Ο Παπανούτσος, όλος χαρά, μας έσφιγγε τα χέρια στο προαύλιο της αυλής. Μετά και οι τρεις χορωδίες σμίξαμε σε μια υπόγεια ταβέρνα. Φάγαμε, ήπιαμε και, οι αθεόφοβοι, ψάλαμε και τις τρεις «Κασσιανές…».

* Για δεύτερη χρονιά, φέτος, η Χ.Τ. αποδίδει το επιβλητικό και, άκρως, μυσταγωγικό Αντίφωνο της Μ. ΠΕΜΤΗΣ, το γνωστό «Σήμερον κρεμάται, επί ξύλου, ο εν ύδασι την γην κρεμάσας…», στον Ι.Ν. του ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Τρίπολης! Η χρονική διάρκεια, του κομματιού, είναι περίπου 10΄ και θα έχουν την τύχη, ν’ απολαύσουν και να συνεπαρθούν, μαζί του, όσοι μπορέσουν και χωρέσουν στον προ-Επαναστατικό Ι.Ν. στ’ αποκαϊδια, του οποίου, λειτουργήθηκε και ο Ιω. Καποδίστριας! Κι εδώ, η 40μελής, Χ.Τ., θα δώσει τον καλύτερο εαυτό της, για μια συγκλονιστική ερμηνεία! Η σύνθεση είναι του αείμνηστου Θ. Πολυκράτη και η διασκευή, για Μικτή, του Μο Μιχ. Γαργαλιώνη ο οποίος και θα διευθύνει…

Ο Μεταπολεμικός Κινηματογράφος –«θα πάμε στον Κινηματογράφο» ή «θα πάμε στο Σινεμά» έλεγαν οι Τριπολιτσιώτες…- ήταν μια συνέχεια, του Προπολεμικού, πλην, όμως, ποτέ «βωβός» στα μεταπολεμικά χρόνια… Μέχρι το 1950 περίπου παίζονταν μόνο ασπρόμαυρες ταινίες· αργότερα, όμως, και έγχρωμες… και, πάντα, ομιλούσες… Το εισιτήριο ήταν, σχεδόν, φθηνό και, ως εκ τούτου, προσιτό στο λαό… ο οποίος, συνήθως, ποτέ, δε συμμετείχε οικογενειακώς, αλλ’ η μάνα «πλήρωνε τη νύφη» η οποία ήταν καταδικασμένη να μένει στο σπίτι, με τα παιδιά, αλλά και για λόγους οικονομίας… η οποία, μάνα, αν πήγαινε, πήγαινε σε κάποιο πολυδιαφημισμένο δακρύβρεχτο –βλέπε «Γη ποτισμένη με ιδρώτα»…- ενώ, ο πατέρας, μέχρι, περίπου, το ’70, ήταν το «απόλυτο ον» του σπιτιού, ο άρχων και ο «του έξω»…, αυτός που θα πήγαινε στο Σινεμά, αυτός που θα πήγαινε στο ποδόσφαιρο, αυτός που ξέδινε στην ταβέρνα ή στο καφενείο…! Η γιορτή –η ονομαστική γιορτή- ήταν μια και μοναδική, στο σπίτι, αυτή, του πατέρα… λες και οι άλλοι δεν είχαν ονόματα…

Η λειτουργία, του Κινηματογράφου, στην Τρίπολη, ήταν 364 ή 365 μέρες, ανάλογα το χρόνο… αφού αργούσε μόνο τη Μ. Παρασκευή! Έτσι, είχαμε δύο είδη, ας τα πούμε έτσι, σχετικά με το Ημερολόγιο και τις καιρικές συνθήκες, Σινεμά: τον Χειμερινό και τον Θερινό. Ο πρώτος κρατούσε από αρχές Σεπτέμβρη μέχρι μέσα Μάη και ο δεύτερος το 3μηνο του καλοκαιριού κι αυτό, όχι ολόκληρο… αφού, ποτέ, στην Τριπολιτσά, δεν είχαμε αμιγές καλοκαίρι τρεις μήνες!

Οι Μεταπολεμικοί Κινηματογράφοι, στην Τρίπολη, άκουγαν στα ονόματα: «Μαλλιαροπούλειο», «Αελλώ» και «Αρίων» -αυτά τα τρία μόνο το χειμώνα-, «Αύρα» χειμώνα και καλοκαίρι, «Έσπερος», «Απόλλων» και «Αστέρια» μόνο ως θερινοί και «Αρκαδία» και τα δύο… Βασικά, οι επιχειρηματίες αυτών των Σινεμά ήταν: Γ. Χριστόπουλος ή «Απατεώνας» για το «Μαλλιαροπούλειο» και τον «Απόλλων», οι αφοί Μαυρόγιαννη Χρήστος και Κώστας, για την «Αύρα», ο Στ. και Γ. Ρέκκας «Αρίων», ο Μαλλίρης «Έσπερος», ο Κ. Σιάννης «Αρκαδία», οι Αφοί Παναγιώταρου στην «Αελλώ» και μια 3άδα Τριπολιτών για τ’ «Αστέρια» αλλά και για την “Αελλώ”… Κατά καιρούς, είχαμε κάποιες μικροανακατάξεις… όπως να μετονομάζεται η «Αύρα» σε «Αλέα», ο «Έσπερος» σε «Σινε Rex»…, ν’ αναλαμβάνει την «Αλέα» ο ιδιοκτήτης της Καρκαζής ή ο Κ. Αγγελόπουλος ή την «Αελλώ» ο Σπ. Τζήλος… Οι, κατά καιρούς, Μηχανικοί ήταν οι Μίμης Αναγνώστου –«Αύρα» και «Αρκαδία»-, Β. Μπινιάρης και Σπ. Τζήλος «Αελλώ» -ο πρώτος και στο «Μαλλιαροπούλειο» που ήταν και ο Μουγκοπέτρος (άριστος επιγραφοποιός), Τάκης Δεμερούκας, ο οποίος και έφυγε, νωρίς, στην «Αύρα», ο Γ. Ρέκκας «Αύρα» και «Αρίων», με τελευταίο το Γ. Μπακατσέλο να έχει δουλέψει σχεδόν σε όλα…

Η χειμερινή «Αύρα» λειτούργησε γι’ αρκετά χρόνια, κάτω από το ξενοδοχ. «Ανακτορικόν»… Ήταν ένα μικρό Σινεμά 300 θέσεων, με ξύλινο πάτωμα και υπόγειο κάτω… Θερμαινόταν –υποτίθεται ότι θερμαινόταν…- με μια μεγάλη σόμπα που έκαιγε κάρβουνα… κωκ ή λιγνίτη… Άναβε από το πρωί και κρατούσε μέχρι το βράδυ! Δεν υπήρχε εξαερισμός στην αίθουσα… γι’ αυτό και, κατά διαστήματα, στην παράσταση, προκειμένου σπάσει η μπόχα από τη στρατιωτική αρβύλα και την απλυσιά που διέκρινε, τότε, την εργατιά…, η ταξιθέτρια, με μια μηχανή χειρός «του φλιτ», ψέκαζε περνώντας στο διάδρομο, δεξιά κι αριστερά, μ’ ένα περιεχόμενο που περιείχε μπόλικο νερό μ’ ελάχιστη υποτίθεται κολόνια…! Ήταν μια αίθουσα που είχε τέσσερεις σιδερένιες κολόνες… για να κρατάει το πάτωμα, του ξενοδοχείου, οπότε, για να ‘δεις, έτσι κι έπεφτες πίσω από κολόνα, ξεγοφιαζόσουν…! Η είσοδος ήταν από τη γωνία, σήμερα, Εθν. Αντίστασης και Δεληγιάννη και, η έξοδος, από τη Δεληγιάννη…

Η θερινή «Αύρα» λειτουργούσε στην πλ. Άρεως –στο νυν «Αλέα»- με είσοδο, από την Πλατεία, με μια πορτούλα –ως έξοδος σε μεγάλες προελεύσεις- στο πλάι, απέναντι από το πάρκινγκ του «Μαινάλου», και την οθόνη, εντελώς, νότια… πράγμα που επηρεαζόταν από τα φώτα της πλ. Άρεως… Ήταν ένας πολύ ωραίος χώρος, για θερινό Σινεμά, με φουαγιέ ευρύχωρο στην είσοδο… Όπως και σ’ όλα τα θερινά, τα καθίσματα ήταν ψάθινες καρέκλες και, αργότερα, ανάμικτα με πάνινες… με σκελετό σιδερένιο… Υπήρχε μια τεράστια ιτιά και αναρριχόμενα φυτά… με τριανταφυλλιές, τσιμισίρια, ευώνυμα… περιμετρικά, στον τοίχο… Ολόδροσο περιβάλλον με τις τουαλέτες, αριστερά, κάτωθεν της σκηνής… όπου, εκεί, υπήρχε και βούτα-καζάνι με πάγο για τις λεμονάδες –μέχρι το ’55- και τις πορτοκαλάδες, αργότερα, ενώ, στα διαλείμματα, στα θερινά Σινεμά, πουλιούνταν, από πλανόδιο παιδί –που ανήκε στον Κινηματογράφο…- φιστίκια, πασατέμπος…

Ο «Έσπερος» ήταν κι αυτός στην πλ. «Άρεως» -σήμερα, πολυκατοικία Δαβλάντη- με είσοδο, από την Πλατεία, έχοντας την οθόνη, ανατολικά –προς το «Μαίναλον»… Υπήρχε και μια ξύλινη μεγάλη πόρτα εξόδου… δυτικά, επί της Κέννεντυ –τότε Μαντινείας… Δεν είχε τη «φυτολογική» περιποίηση της «Αύρας»… Το δάπεδο ήταν χωμάτινο -όπως κι αυτό της «Αύρας», κι αργότερα, γαρμπίλι… Την επιχείρηση είχε το “ντουέτο”, Καλοδήμος-Μαλλίρης και, αργότερα, μόνος του, ο Μαλλίρης… Στη νότια πλευρά, ήταν το διώροφο σπίτι του οδοντιάτρου, Αλημίση, με παράθυρα και προς την πλευρά του Κινηματογράφου…

Ο «Απόλλων» με, ανέκαθεν, επιχειρηματία τον Γ. Χριστόπουλο, ήταν θερινός Κινηματογράφος, ένα στρμ. περίπου, στη γωνία Μαντινείας και Δεληγιάννη, με είσοδο στη γωνία και, πλαϊνή πόρτα, δίπλα της κύριας, επί της Δεληγιάννη… Είχε πολύ μεγάλο και άνετο φουαγιέ, μπροστά, επί της Κέννεντυ με την οθόνη, ακριβώς πάνω του δηλ., τελείως, ανατολικά… Περιβαλλόταν από 2μετρο και 3μετρο μαντρότοιχο, γυμνό, εσωτερικά, ασβεστωμένο… όπως, ασβεστωμένα, ήταν όλα τα θερινά σινεμά… Η δυτική πλευρά του συνέπιπτε με τον ανατολικό εξωτερικό τοίχο του «Ανακτορικόν»…

Στο σημείο, αυτό, από το 1962 και μετά, λειτούργησε το σινεμά «Αρκαδία», του ομογενή, Κ. Σιάννη, μια πελώρια αίθουσα χωρίς κολόνες… χωρητικότητας -πάνω και κάτω- 1000 θέσεων! Ήταν ένας άπλετος χώρος –με εξώστη- που λειτουργούσε μέχρι το 1985 όταν, πλέον, τα Σινεμά είχαν πάρει, για τα καλά, την κάτω βόλτα… Παράλληλα, λειτουργούσε και το καλοκαίρι διότι είχε, βόρεια και νότια, μεγάλα πελώρια παράθυρα που άνοιγαν…! Θερμαινόταν με καλοριφέρ οπότε, η θέαση, ήταν εξαιρετική και πολύ άνετη… Ήταν εξοπλισμένο με σύγχρονο και μόνιμο μπαρ… οικοδομημένο, ολόκληρο το κτίριο, από μπετόν… Το κτίριο είχε αρχίσει να οικοδομεί, ο πατέρας, του Κ. Σιάννη, ο Φώτης, πλην, όμως, με τις φθινοπωρινές βροχές και την ατελέστατη, για τότε, στήριξη της πλάκας… έπεσε, εντός… με αποτέλεσμα τον τραυματισμό δύο εργατών, ο ένας σοβαρά! Η είσοδος ήταν πολύ μεγάλη… δίπλα στο «Ανακτορικόν», επί της Δεληγιάννη, και υπήρχε και μια πλαϊνή έξοδος, ταυτισμένη μ’ αυτήν του «Απόλλων»…

Μεταπολεμικά, ως Κινηματογράφος, λειτούργησε και το «Μαλλιαροπούλειο» που θερμαινόταν με δύο ξυλόσομπες –άλλοτε και με κάρβουνα- δεξιά κι αριστερά τοποθετημένες, πλησίον, των δύο θεωρείων… Ήταν πολύ μικρό, για Κινηματογράφος, αφού έπαιρνε περί τα 130 καθίσματα –πάνω κάτω… Έτσι, ανερώτηγα, ο «Απατεώνας» τα έβγαλε -γύρω στο ’60- και τοποθέτησε άλλα πιο στενά και πυκνά βαλμένα ώστε να χωράει 180-200 καθημένους και με τους όρθιους 250! Οι τουαλέτες του ήταν εξωτερικά –αριστερά σε κτιστό κουβούκλιο… όπως βλέπουμε το κτίριο…- ενώ είχε –κι όπως έχει –δύο πλαϊνές πόρτες εξόδου… Από το ’65 και μετά, έμεινε ανενεργό… καθότι έπεσε η στέγη του ενώ κινδύνεψε και να κατεδαφισθεί μετά από απόφαση της “Απριλιανής”..!

Περί το 1960 λειτούργησε και ο «Αρίων», ως χειμερινός, στη γωνία, Χατζηχρήστου –σήμερα, Κύπρου- και Χρυσοστ. Σμύρνης… Επρόκειτο για μια απλή, παράγωνη, επιμήκη, αίθουσα, με είσοδο στη γωνία και πλαϊνή επί της Χρυσοστ. Σμύρνης… Ήταν ισόγεια αίθουσα κεραμοσκεπής εκεί, που, πριν ήταν το ξυλάδικο του Καράμπελα και, αργότερα, Γαργαλιώνη… Την επιχείρηση είχε, ο Στ. Ρέκκας, ανεψιός των Μαυρογιανναίων, ο οποίος, ήρθε σε ρήξη, μαζί τους, κι έφυγε από τις Κινηματογραφικές επιχειρήσεις, Μαυρόγιαννη, και δημιούργησε τον «Αρίων» πλην, όμως, δεν πρόλαβε να τον χαρεί αφού, στα δυο τρία χρόνια, έφυγε από τη ζωή, και έμεινε, στο πόδι του, ο αδελφός του, Γιώργος, ο, πρόσφατα, φευγάτος κι αυτός, ο οποίος ήταν και ο μηχανικός… Ο «Αρίων» έκλεισε περί το ’90…

Η «Αελλώ» άνοιξε το ’55… από το τρίο, της Αθήνας, που είχαν πολλά σινεμά, εκεί, Γιαννόπουλος, Γιαμμαλίδης και Σηκόκης… Αργότερα, ως επιχείρηση, το δούλεψε η τριπολίτικη τριάδα Μάμαλης, Σιούντρης, Θεοδοσόπουλος… Η Αθηναϊκή 3άδα δούλεψε πάρα πολύ, και καλά, σε σημείο, να παίρνει χρήματα, από την Τρίπολη, και να ενισχύουν τις Αθηναϊκές επιχειρήσεις τους… Ήταν μια αίθουσα με 400 καθίσματα, θερμαινόμενη με καλοριφέρ, χωρίς κολόνες, με άνετα καθίσματα… γι’ αυτό, και όχι καλό έργο να έπαιζε, ο κόσμος πήγαινε για άνεση και ζεστασιά! Ήταν, όπως είναι σήμερα…· μια ευρύχωρη αίθουσα με πολλές τουαλέτες αλλά και άπλετα παρασκήνια… με κουπεδάκια δυο τρία για τους θεατρίνους…

Πλην, της χειμερινής «Αύρας», όλα τα άλλα σινεμά είχαν μεγάλη σκηνή για θεατρικές παραστάσεις Πρόζας, Επιθεώρησης και Βαριετέ… Π.χ. στον «Απόλλων», στα διαλείμματα, εμφανιζόταν και ζωντανή ορχήστρα… ενώ, στα τρία θερινά, είχαν φιλοξενηθεί, κατά καιρούς, και Παλαιστικοί Αγώνες…!

Περί το ’65, οι Επιχειρηματίες της «Αελλώ», για να μην αργεί, ο Κινηματογράφος τους, το καλοκαίρι, άνοιξαν τ’ «Αστέρια» στο οικόπεδο, της οδού Καλαβρύτων, έναντι Πιττερού, που, παλιότερα, ήταν το θέατρο Σκιών, του Παραλά! Το Σινεμά, αυτό, δεν λειτουργούσε πάνω από μια 5ετία…

Τέλος, προ 10ετίας, ο, πρόσφατα, απολεσθείς, καταπληκτικός Τριπολιτσιώτης και Άνθρωπος της πόλεως, Κωστάκης Λουκαΐτης, χωρίς δάνεια, άνοιξε τον δικό του Κινηματογράφο, με τρεις υπερσύγχρονες αίθουσες προβολής 80, 100 και 150 θέσεων η καθεμιά, πανομοιότυπες και καλύτερες, της Αθήνας, στο παλιό εργοστάσιό του, Χρωμάτων, στη γωνία, 28ης Οκτωβρίου (Αγ. Βαρβάρας) και Δημητρακοπούλου, με κύρια είσοδο από τη Δημητρακοπούλου, με καταστήματα, μάρμαρα, βελούδα…! Δυστυχώς, για τον Κωστάκη, ο Κινηματογράφος του, εισπρακτικά, δεν πήγε καλά -δεν είχε γίνει “έρευνα αγοράς”- οπότε και το νοίκιασε στην «Οντεόν»! Πάντως, είναι αξιοθαύμαστος γιατί, ενώ μπορούσε να υψώσει τσιμεντοκούτια… αυτός, ως ρέκτης, προτίμησε να προσφέρει, στη γενέτειρά του, αυτό το κουκλίστικο πολυ-Σίνεμα!

Ο κάθε Κινηματογράφος, εξωτερικά, διατηρούσε πελώρια ξύλινα ταμπλό, 2Χ3 ή και μικρότερα… στα οποία, επάνω, με πινέζες, κάρφωνε το λεγόμενο «Διαφημιστικό υλικό»… που απαρτιζόταν από ασπρόμαυρες ή έγχρωμες φωτογραφίες, ένα πινακίδιο με τον τίτλο, τα ονόματα των Ηθοποιών και ίσως μια περίληψη του προβαλλόμενου έργου… Ακόμη, αναρτιόταν και η αφίσα, αν υπήρχε… Όλ’ αυτό το υλικό καρφωνόταν, με πινέζες, μια επώδυνη και δύσκολη δουλειά… Τα ταμπλό, είχαν, στο επάνω μέρος, τα διακριτικά: «Σήμερον», «Προσεχώς», «Λίαν Προσεχώς», «Αύριον», «Μεθαύριον»… Η διαφήμιση του επόμενου ή προσεχούς έργου, γινόταν, και εντός του Σινεμά, από τα μικρόφωνα της «καμπίνας του μηχανικού» στα μεγάφωνα… καθώς και με φεϊγβολάν αλλά και από το Κρατικό Ραδιόφωνο…

Για προσέλευση-κράχτη, εκείνα τα χρόνια της έλλειψης των σημερινών Μ.Μ.Ε., τα Σινεμά, εν σμικρογραφία των Αθηναϊκών Κινηματογράφων, είχαν τις «γιγαντοαφίσες» και τα πελώρια 3μετρα, 6μετρα και 10μετρα τελάρα με τον τίτλο, τους ηθοποιούς, κάποιες αφίσες σε κολάζ… ώστε να εντυπωσιάζουν το φιλοθέαμο κοινό… Συνήθως, επιγραφοποιοί, ήταν οι ίδιοι, οι Μηχανικοί των Σινεμά μας –όχι όλοι- οι οποίοι φιλοτεχνούσαν σε χαρτόδετα τελάρα ό,τι ήθελαν να παρουσιάσουν, σε γραμματοσειρές που έβλεπαν από άλλους ή, που, οι ίδιοι ευρεσιτεχνούσαν! Δημιούργησαν δηλ. ένα δεύτερο επάγγελμα, αυτό του Επιγραφοποιού, το οποίο τους βοηθούσε ν’ αναλαμβάνουν και δουλειές, μέσα στην Πόλη, όπως επιγραφές καταστημάτων, οδονυμικές ταμπέλες, Δημοτικές και Συλλογικές εκδηλώσεις Πολιτιστικού και λοιπού περιεχομένου, ταμπέλες Πολιτικών και Δημάρχων… Ο, εν ζωή, τελευταίος μηχανικός-επιγραφοποιός είναι ο Μίμης Αναγνώστου, καταπληκτικός στη δουλειά του και ταχύτατος! Αυτός είναι και ο, εν ζωή, τελευταίος μηχανικός μαζί με το Γ. Μπακατσέλο… Ο Κοκαντέν, και ο Μουγκοπέτρος, υπήρξαν εξαιρετικοί επιγραφοποιοί…

Λίγο πριν αρχίσει η προβολή, εμφανίζονταν ένας χωροφύλακας για να προσέχει την τάξη αλλά και τις ηλικίες –αν παιζόταν Ακατάλληλο, δεν επιτρεπόταν να το ‘δουν π.χ. οι κάτω των 16 ετών…– και, παράλληλα κι ένας Εφοριακός ώστε να υπερασπίζεται τα συμφέροντα του Δημοσίου… μήπως δηλ. κλέψει ο επιχειρηματίας εισιτήρια… Αναμφίβολα, περισσότερα κόστιζε, στο Κράτος, η αμοιβή των δύο, από του να κλέβονταν 10 ή 20 εισιτήρια…!

Στα Ακατάλληλα έργα –με σκηνές σεξουαλικού…- μέσα γινόταν ένα κάποιο πανδαιμόνιο… «όρμα της», «τα θέλει ο κ…», «χύσ… μανάρα μου»… φώναζαν τα φαντάρια, κυρίως, διότι, οι Κινηματογράφοι της Τρίπολης, με3 χιλ.και 3μιση χιλ. στρατιώτες στο 11ο Σύνταγμα, έκαναν χρυσές δουλειές, κυρίως τις Κυριακές το απόγευμα που είχαν έξοδο…! Τότε, δηλ. τις Κυριακές το απόγευμα, ο γυναικείος πληθυσμός της πόλης, δεν πήγαινε στο Σινεμά, εκτός των φαντάρων… «Χρυσές δουλειές» έκαναν και οι λογής λογής ανώμαλοι… κολιτηρτζήδες, μπανιστηρτζήδες…

Για τους άνεργους και τους «ξέμπαρκους»… το Σινεμά ήταν ένα καταφύγιο… Έβρισκαν ζεστασιά, λούφα….· δεν είχαν πού να πάνε κι έβλεπαν, την ταινία, και δεύτερη φορά… Κάποιες φορές, η εργατιά, από την κούραση αποκοιμιόταν… οπότε τελείωνε το έργο, ώρα 12.00, κι αυτοί παρέμεναν κοιμισμένοι… κι εκεί άρχιζε η πλάκα…

Όπως είπαμε, ο κόσμος ήτανε αγράμματος…· έτσι, σε ξένο έργο, συλλάβιζε τα γράμματα και σιγοψιθύριζε… Έμπαινες, λοιπόν, κι άκουγες έναν γενικό ψίθυρο… πολύ ενοχλητικό για τότε… Θυμάμαι, πόσο πολύ ντρεπόμουν, που πηγαίνοντας, με τη μάνα, ψιθύριζε ή με ρωτούσε, τι είπε… Σε έργα, συγκινησιακού χαρακτήρα… το δάκρυ και τ’ αναφιλητά πήγαιναν κοκόροβο! Σε Ινδικές ταινίες και σε «Ξανθοπουλικές» τοιαύτες το κλάμα πήγαινε ποτάμι…! Ο κόσμος, δεν ήξερε από Σκηνοθέτες και Μουσικές… παρά μόνο αισθησιαζόταν από το σενάριο… το οποίο το ‘φερνε στα δικά του μέτρα ή της οικογένειάς του… αφού υπήρχε φτώχεια, τότε, πολύ φτώχεια, κακομοιριά, βρομιά, ξενιτειά, ορφάνια, αδεκαρίλα…

Αφότου άνοιξε η «Αελλώ» -χειμερινό Σινεμά- ουδείς μπόρεσε να την ξεπεράσει μέχρι… Άνοιξε το 1955 και με το πλέον «φόλα» έργο, έκανε, καθημερινή –τρεις παραστάσεις- 800 και 100 εισιτήρια! Η ειρωνεία ήταν να παίζεται, δίπλα, στην «Αύρα», επιτυχία της χρονιάς και να μην μπορεί να την ξεπεράσει… Ο κόσμος, μόλις είχε βγει από τον Εχθρικό Πόλεμο και μετά από τον Εμφύλιο, ενώ συνέχιζε να ζει στη μιζέρια, στη φτώχεια στην αναδουλειά οπότε επιζητούσε την πολυτέλεια, την άνεση…! Οι Αθηναίοι, ιδιοκτήτες, της «Αελλώ», απλούστατα, είχαν φτιάξει μια ορθογώνια παραλληλόγραμμη αίθουσα, ψηλοτάβανη, με άνετους διαδρόμους, και καθίσματα, απλά καθίσματα με ένα μικρό κόκκινο κομμάτι βελούδο στο κάθισμα… και, βέβαια, αίθουσα χωρίς κολόνες… ώστε να βλέπεις άπλετα… Είχε καεί, ο κοσμάκης, από την «Αύρα»… Έτσι, οι της «Αύρας», για να ενισχύσουν το ταμείο τους, -εφεύραν όχι- μιμήθηκαν την Αθήνα και έβαλαν μια Κυριακάτικη παράσταση, το πρωί, για τα παιδιά και, ιδίως, για τα γυμνασιόπαιδα, τα οποία καθόλη την εβδομάδα, απαγορευόταν να παρακολουθήσουν ταινία πέραν της 8ης βραδινής αλλά και ακατάλληλη…! Αυτό το  Κυριακάτικο πρωινό 11-1 ονομάσθηκε «Σινεάκ» και πρόβαλλε Μίκυ Μάους, Επίκαιρα, Σαρλώ, Τρίο Στούτζες, τους Μπασκετμπολίστικης ατραξιόν Αμερικανούς «Χάρλεμ Γκλομπ Τρότερς» και, αργότερα, πρόβαλλε και την Ελληνική ταινία που έπαιζε το Παρασκευοσαββατοκύριακο… ήτοι μηδέν κόστους! Η αίθουσα γέμιζε, ασφυκτικά, πολλές φορές και δύο παιδιά στο ίδιο κάθισμα! Ένα μεγάλο μέρος των παιδιών, δεν πήγαινε για τα έργα αλλά για να συνεβρεθεί δίπλα δίπλα με την Κατερινούλα ή το Γιώργο, την Κων/τίνα ή την Κούλα…· να τα πούνε, ν’ ανταλλάξουν, επί τόπου, ραβασάκια και, βέβαια, να πιαστούν, στο σκοτάδι, χέρι χέρι ή…

Το «σερί» της «Αελλώ», έσπασε επί των ημερών μου που δούλεψα στην «Αύρα» όταν παίξαμε το «Έξοδος», το «Απόρρητα της Νυρεμβέργης», το «Και οι 7 ήταν υπέροχοι»… δηλ. από το ’60 και μετά… μετά από κόπο… με το Μίμη πρωτοστάτη, να μοιράζουμε πόρτα πόρτα φεϊγβολάν ολόκληρη τη νύχτα, μέχρι το πρωί· μέχρι το πρωί αλλά και διατηρώντας μειωμένο εισιτήριο… Από, τότε, καταλάβαμε ότι, η “Αελλώ”, δεν είναι ανίκητη…!

Πλην των μεγάλων επιτυχιών που, δεν παίζονταν ταυτόχρονα με την Αθήνα αλλά που στην Τρίπολη έρχονταν το επόμενο έτος… και τις οποίες, ταινίες, τις κλείναμε και τις προβάλλαμε μια ολόκληρη εβδομάδα, συνήθως, παίζανε, τα Σινεμά, μια ταινία Δευτέρα-Τρίτη, άλλη Τετάρτη-Πέμπτη και άλλη το 3ήμερο Παρασκευή-Σάββατο-Κυριακή και, πολλές φορές, εδώ, δύο ταινίες, μια ξένη και μία ελληνική… Τη Δευτέρα-Τρίτη ήταν ένα 2ήμερο με, πάντα, ποιοτική ταινία, Εγγλέζικη ή Γαλλική και, σπάνια, Αμερικανική… τις περισσότερες φορές Αστυνομική…

Οι ταινίες κλείνονταν και πληρώνονταν με ποσοστά επί των εισιτηρίων -οι καλές ταινίες- μ’ ένα «μίνιμουμ καραντί» ή «φίξ» δηλ. «αυτή την ταινία την προβάλλεις ένα 3ήμερο και μου δίνεις 5.000 δρχ.»… Ο κάθε Τριπολιτσιώτικος Κινηματογράφος είχε εκπρόσωπό του, στην Αθήνα, που του έκλεινε τις ταινίες και του έφτιαχνε το Πρόγραμμα της σεζόν… Δεν μπορούσε να επιλέξει και πάρα πολύ αφού, ήταν υποχρεωμένος να παίξει τις ταινίες της Εταιρείας –καλές κι άσχημες- οπότε έπαιζες την καλή, σου κολλούσανε και μια κακή… Η «Αελλώ» συνήθως έπαιζε «Δαμασκηνός-Μιχαηλίδης» και «Φίνος φιλμ». Η «Αύρα» «Σκούρας Φιλμ», ενώ παίζονταν και η «Ανζερβος» και άλλες, και άλλες…

Το «Κατάλληλον» ή «Ακατάλληλον» της ταινίας χαρακτηριζόταν από την Αθήνα… Δηλαδή, η Εταιρεία, παραλαμβάνοντας την ταινία, και πριν τη διακινήσει ανά την Ελλάδα, την πήγαινε στην ειδική επιτροπή η οποία την παρακολουθούσε και τη λογόκρινε… Στο τέλος έδινε άδεια με το «Κατάλληλον» ή «Ακατάλληλον» η οποία, άδεια, συνόδευε την ταινία κολλημένη, εσωτερικά, του τσίγκινου στρογγυλού κουτιού που ήταν το φιλμ… Όμως, ουκ ολίγες φορές, ο του Δικαστηρίου, τοπικός Πρόεδρος ή… μπορούσε ν’ αποφανθεί, ο ίδιος, και, κατά την κρίση του, μια «κατάλληλη» ταινία να την κρίνει ως «Ακατάλληλη»!

Από το ’90 και μετά, τέλος ο Κινηματογράφος για την Τρίπολη… Έκλεισε το «Αρκαδία», έκλεισε ο «Αρίων», έκλεισε η «Αελλώ»… με την εμφάνιση και την κυριαρχία της τηλεόρασης… Κανά δυο τρεις φορές, που, επιχείρησε, ο Δήμος, να λειτουργήσει θερινό, στα Πάρκα, δεν έπιασε όπως δεν έπιασε και η Κινηματογραφική Λέσχη του Φιλοτεχνικού… Το «Πολυ-Σίνεμα Λουκαΐτη» προχωρεί αλλά όχι όπως θα ‘πρεπε… Υπάρχουν «ακμές και παρακμές»… κατά το «καιρός φέρνει τα λάχανα καιρός τα παραπούλια…»

Ότι σ’ εμάς, τους μεγάλους, λείπει εκείνο το σινεμά, ουδείς λόγος… αφού… εκτός του θεάματος… μεγάλη υπόθεση ήταν να καθίσεις δίπλα στην Αννούλα σου… και να της πιάσεις το χεράκι ή το μπουτάκι… Όσο για τον «τσάκα τσούκα» τον θρυλικό πασατέμπο, κάθε πρωί, η καημένη καθαρίστρια σκούπιζε, σκούπιζε… Ας ξανάρχονταν εκείνα τα χρόνια… του «Μιμίκου και της Μαιρούλας»…Ν. Γ.

Ο Πολυχώρος της Χ.Τ. φάνηκε μικρός, πολύ μικρός να χωρέσει πάνω από 200 «τυχερά» άτομα τα οποία απόλαυσαν μια βραδιά «άλλο πράγμα», αυτή της Κυριακής 29 Γενάρη, το βράδυ! Δυστυχώς, έμεινε κόσμος εκτός… κι έκανε και παγωνιά…!

Ο Πολυχώρος της Χ.Τ. –κοινώς τα Εντευκτήρια του Σωματείου- είναι ένας παλιός μεν, χώρος, όμως νέος ως προς τη λειτουργία του αφού, σ’ ένα πολύ καλό σημείο της Πόλης –πίσω από το ξενοδοχ. «Μαίναλον»- καθιερώνεται, πλέον, ως χώρος (Πολυχώρος) για την πραγματοποίηση μικρών εκδηλώσεων όπως Κοντσέρτων και Ομιλιών, Συνελεύσεων και Διαλέξεων, Εκθέσεων και Πάρτι, Συναντήσεων και Παρουσιάσεων βιβλίων… Ντυμένος στα μπορντό βελούδα του, απομονώνει τους εξωτερικούς θορύβους και λειτουργεί ως «στούντιο» ενώ παρέχει την πολυτέλεια κι επισημότητα εκείνη που απαιτείται για την παρακολούθηση τέτοιων πολιτισμικών και πολιτιστικών εκδηλώσεων!

Την Κυριακή, λοιπόν, το βράδυ, τούτος ο συμπαθητικός χώρος, γνώρισε πιένες! Το γνωστό, στην Ελλάδα και το Εξωτερικό, τρίο (Πιάνο-Τραγούδι-Απαγγελία), Γιώργος Κουρουπός, Σπύρος Σακκάς και Ιουλίτα Ηλιοπούλου, αντίστοιχα, μ’ ένα Πρόγραμμα που μοντάρισαν, ειδικά, για την Τρίπολη… από τραγούδια, ποιήματα και παρλάτες επενδυμένα με πιάνο…, άφησαν εκστατικό το φιλότεχνο κοινό το οποίο παρακολουθούσε για πρώτη φορά μια τέτοια παράσταση υψηλών προδιαγραφών από διεθνούς φήμης Έλληνες Καλλιτέχνες!

Ήταν μια νύχτα μαγείας παρά την έξω παγωνιά… μια, καθόλα ζεστή ατμόσφαιρα, ζεστή και ξέχειλη από Τέχνη! Και τι δεν ακούσαμε…: από Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα και Οδυσσέα Ελύτη μέχρι «Κατσούρμο» του Γ. Χορτάτζη! Τραγούδια, όπως «Άγιος Γαβριήλ», «Τρελή Ροδιά», «Η Πεντάμορφη στον Κήπο», «Η Ελένη της Κρήτης», «Τραγούδι του Γάμου και φινάλε»… άφησαν εκστατικό το άψογο, από σεβασμό προς τους Εκτελεστές, κοινό! Η Ιουλίτα Ηλιοπούλου (θυμηθείτε τον Οδ. Ελύτη…), τρυφερή, θώπευσε με τις απαγγελίες της ενώ, ο Σπύρος Σακκάς (ο κατ’ εξοχήν Χατζιδακικός… από τη Λιλιπούπολη…) έδωσε τη σωστή ερμηνεία του Τραγουδιού και της Παρλάτας και, όπως πάντα,  δίδαξε ορθοφωνία!

Ο Γ. Κουρουπός ήταν ο γνωστός γνωστότατος Γ. Κουρουπός, ο οποίος συνεχίζει να εντυπωσιάζει πρωτοτυπώντας… με τις Συνθέσεις του, με το Πιάνο του… γλυκός, μειλίχιος, σεμνός… άγγιζε τα πλήκτρα και σκορπούσε ρίγη από “μοντεράτο” και “αλέγκρο”, ρίγη από “φόρτε” και “πιανίσιμο”… πάντα μ’ επένδυση ευαισθησίας, αρμονίας και γλυκύτητας!

Η ΧΟΡΩΔΙΑ ΤΡΙΠΟΛΗΣ από το 3ήμερο «20ο Πανελλήνιο Χορωδιακό Φεστιβάλ Τρίπολης» που έλαβε χώρα, στην Τρίπολη τέλος Νοέμβρη…, είχε, ομόφωνα, αποφασίσει, να τιμήσει το μεγάλο Συνθέτη και Δημιουργό, Γιώργο Κουρουπό, για τη μεγάλη και διαρκείας ουσιαστική προσφορά του, στη Μουσική της Χώρας μας- και όχι μόνο- αλλά και τη Χορωδιακή συνεισφορά του! Τότε, δεν έγινε… για προσωπικούς λόγους του Γ.Κ., και πραγματοποιήθηκε προχθές, κατά τη διάρκεια της Εκδήλωσης… Ο Μαέστρος της Χ.Τ., Μιχ. Γαργαλιώνης, διάβασε το Βιογραφικό, του Συνθέτη, και του απένειμε την «Τιμητική πλακέτα»…

Τιμής ένεκεν, ήταν και τα τρία τραγούδια του Μικτού Τμήματος της Χ.Τ., προς τον Γ.Κ., στην αρχή της Εκδήλωσης: «Αποχαιρετισμός στην Ειρήνη» του Αριστοφάνη, «Ανάγκη να σε πάρω εγώ» και «Τέσσερις Στρατηγοί» το μεν πρώτο σε σύνθεση Γιώργου Κουρουπού, τα δε δυο άλλα σε σύνθεση, Μάνου Χατζιδάκι (και τα τρία σε επεξεργασία, για Χορωδία, του Γ.Κ.).

Ο Μαθηματικός –γιατί είναι και Μαθηματικός της Σχολής του Πανεπ. Αθήνας- Γιώργος Κουρουπός, μίλησε προς το φιλότεχνο κοινό της πόλης, της Τρίπολης, ευχαρίστησε κι εκφράστηκε με κολακευτικά λόγια, τόσο για το 26ετές Καλλιτεχνικό έργο της Χ.Τ. όσο και για την απόδοσή της στον Χορωδιακό τομέα…

Η Οργάνωση ήταν, όπως πάντα, προσεγμένη και άψογη… κάτι που φάνηκε και στην Αφίσα και τα Προγράμματα… που τα διέκρινε καλλιέπεια…!

Το «φιλοξενούμενο τρίο» συνεχίζει για Γαλλία και Ισπανία ενώ, η Χ.Τ. ετοιμάζεται για την «Κασσιανή» του Μίκη Θεοδωράκη, 70 χρόνια μετά την πρώτη εκτέλεσή της (1942) στον Ι.Ν. Αγίας Βαρβάρας!

Η πρώτη αλήθεια είναι, πως ονειρευόμασταν, πριν 3-4 χρόνια, έτσι και φθάναμε στα 20, να κάναμε εκείνο, να κάναμε τ’ άλλο… Εδώ ‘ναι, που, λέει, «να μας συγχωρείς κυρ-Ασπασία που δε σε τρατάραμε» ή το “άλλα σκαμπάζει ο γάιδαρος κι άλλα ο γαϊδουρολάτης” ή και το άλλο “λογαριάζαμε χωρίς τον ξενοδόχο”… Η δεύτερη αλήθεια είναι, ότι, ο υπογραφόμενος, από τη στιγμή, που, κυκλοφόρησε, τσάτρα πάτρα, αυτή την εφημερίδα, μέχρι σήμερα, αυτή η σχέση του, είναι σχέση ζωής! Ξημεροβραδιαζόμαστε –και μόνο ένας ύπνος μας χωρίζει- με το τι θα γράψουμε, πού και ποιον θα ρωτήσουμε, αν θ’ αρέσει, πού θα βρούμε φωτογραφίες…

Όχι, η Ο.Α. δεν ήταν -και δεν είναι- μια Ημερήσια εφημερίδα που να κυνηγάει την είδηση· δεν είναι ούτε καν Εβδομαδιαία· όμως, λειτούργησε -και λειτουργεί- κάπως, παραπλήσια, σαν Κυριακάτικη έκδοση των σημερινών «Μεγάλων»… με τη διαφορά, ότι το χρώμα της είναι Τοπικό! Ουκ ολίγες φορές, επικαλούμαστε το, της Πατουλίδου, «για την Αρκαδία και την Τρίπολη, ρε γαμώτο»… Μ’ ένα 70% Τρίπολη κι ένα 30% Αρκαδία, προσπαθήσαμε και προσπαθούμε να ικανοποιούμε και να κρατάμε ενημερωμένους και ενωμένους τούς, όπου γης, Αρκάδες και Τριπολιτσιώτες! Έτσι, με τις λοιπές Αδελφές εφημερίδες, του Νομού, θεωρούμε πως πράξαμε -και πράττουμε- το καθήκον μας…

Όσοι, κατά καιρούς, προσπάθησαν να μας εντάξουν σε Κόμματα, Παρατάξεις… έστω και αργά, αντελήφθησαν, πως, στην πορσελάνη δεν κολλάει λάσπη… Συνεχίζουμε, να πορευόμαστε -στην κυριολεξία- ως αδέσμευτοι, αντικειμενικοί, ακομμάτιστοι, ευαίσθητοι… Συνεχίζουμε, κατ’ αυτόν τον τρόπο, να κυκλοφορούμε, ουδεμία σχέση έχοντες με «μαύρα» και παράνομα»…! Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ είναι ταυτόσημη της σκέψης μας και της συμπεριφοράς μας· η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ αποτελεί την κορωνίδα τού πιστεύω μας! Πιστεύουμε στις αρχές της Γαλλικής Επανάστασης: Ελευθερία, Ισότητα, Δικαιοσύνη! Όχι, στις Δικτατορίες. Ναι, στην ανθρώπινη αλληλεγγύη και στην κοινωνική δικαιοσύνη. Η Ο.Α. ανήκει μόνο στους Αρκάδες και τους Τριπολιτσιώτες· μόνο σ’ αυτούς! Όπως έχουμε ξαναπεί, ο θάνατος του συμπολίτη μας, για την Ο.Α., μετράει παραπάνω από το θάνατο του Προέδρου της Δημοκρατίας!

Η Ο.Α. είναι η Εφημερίδα που δίνει προτεραιότητα στο περιεχόμενο κι όχι στους «τεχνικούς» τίτλους, τα «σλόγκαν»… που εξαπατούν… Δικαιολογεί την άποψή της, θετικά ή αρνητικά· ποτέ, δεν την αφήνει ξεκρέμαστη· ποτέ, δε λασπολογεί!

Ίσως, όλα τ’ ανωτέρω, να σουμάρισαν οι Υπεύθυνοι του Υπουργείου Τύπου και Μ.Μ.Ε., και μας έδωσαν το ΠΡΩΤΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΒΡΑΒΕΙΟ 2006! Τους  ευχαριστούμε!

Αμέσως, όχι· όμως, λίγα χρόνια μετά την κυκλοφορία μας, βρεθήκαμε στην κορυφή, όχι μόνο του Αρκαδικού Τύπου, αλλά του Ελληνικού Περιοδικού Τύπου! Είναι μια θέση, που, με νύχια και με δόντια, προσπαθούμε να κρατήσουμε…· επιπρόσθετα, με τη μεγάλη κυκλοφορία μας!

Ένα μεγάλο ευχαριστώ, ανήκει σ’ Εσάς, αγαπητοί Συμπατριώτες-Συμπατριώτισσες, που μας διαβάζετε και μας στηρίζετε, ηθικά και οικονομικά… Άλλο μεγάλο ευχαριστώ, στο “σοφό”, Χρυσόστομο Κριμπά που είναι «η κατευθυντήρια γραμμή»… και, βέβαια, σε όλους τους Λοιπούς, αγαπητούς Φίλους, που, συμπαρίστανται, πνευματικά ή χειρωνακτικά, από το πρώτο φύλλο κυκλοφορίας τούτης της Εφημερίδας!

Και πάλι, πολλές ευχαριστίες και Υγιαίνετε.  Ν.Γ.